Su prèmiu Ondras 2026 CREI ACLI est assignadu a Francesc Xavier Vila i Moreno, ministru de sa Generalitat de Catalùnya
e ghia de sas polìticas linguìsticas catalanas.
Est un’ondra chi pertocat duas bandas e duas esperièntzias: sa umana e personale e s’istitutzionale.
In tantu su perfilu culturale de su professore Francesc Vila est netu e làdinu sena possibilidade de crìtica peruna.
Acadèmicu, chircadore, publicatziones de livellu internatzionale, intelletuale sena peruna cuntraditzione o pessamentu oportunìsticu, at intregadu sa vida sua a sos istùdios de su multilinguismu e a s’afortiamentu de sa limba de sa terra sua.
At semper merèssidu su chi s’at balangiadu e finas culturalmente e politicamente est semper istadu coerente cun sa batalla
pro s’identidade e sa soberania de sa Catalùnya. Duncas, in capas, a cust’ora, in Europa, non b’at forsis persone de s’universidade e de su mundu de sos ateneos prus capatza de issu e chi si podiat distìnghere.
Ma b’est finas su rolu istitutzionale suo chi agiuat a donare sena impudu custa ondra màssima chi est su prèmiu nostru.
Su ponte est istadu propiamente su mudòngiu, detzisu s’annu coladu dae su guvernu regionale catalanu,
de furriare su Dipartimentu de Polìticas Linguìsticas de sa Generalitat in unu ministeru verdaderu.
E tando, su diretore generale, Vila i Moreno l’ant fatu divènnere in deretura ministru, conseller, dende a sa continuidade de s’òmine, sa balia de sa trasformatzione. Sa polìtica linguìstica, sende chi fiat unu fatu de averas tècnicu e amministrativu, totu in una at tentu su reconoschimentu chi meressiat.
B’at unu responsàbile polìticu de livellu primàrgiu como in Bartzellona pro sas chistiones de sa limba e non una ghia tècnica ebbia. Pro cumprèndere bene s’atrivimentu de sa Generalitat catalana in custu sèberu est comente si nois in sa Regione Autònoma de Sardigna aiamus tentu su coràgiu de integrare un’assessoradu totu intreu a sa chistione de sa polìtica linguìstica de su sardu e de sas àteras limbas presentes in su territòriu nostru. Totus cumprendimus chi unu sèberu gasi no est neutrale e mancu de pagu contu, ma antzis ponet in craru cales sunt sas prioridades non tantu de s’istitutzione, ma de una sotziedade intrea. Pro nois in Sardigna custa normalizatzione a dies de oe est un’utopia.
B’at de nàrrere chi no est oe in die chi sos catalanos faghent una polìtica de primore pro sa limba issoro in Europa.
E ant fatu e otentu resultos medas chi fortzis non los pagat in totu de s’isfortzu mannu chi ant isboligadu. Ma de seguru los cunfirmat comente primorosos nointamen sas dificultades atuales chi sunt cussas de sos nùmeros pertzentuales de faeddadores chi sunt calados pro more de un’emigratzione massissa e s’opositzione chi sa limba issoro siat mentovada che “ufitziale” dae s’Unione Europea. E tando su Prèmiu Ondras, pro s’editzione de ocannu, non tocat petzi a una persone, ma a manera indireta, a un’istitutzione, a unu pòpulu, a una minoria chi at fatu semper su dovere suo pro defensare su fatu de esìstere e de pedire sos deretos suos.
Su prèmiu de ocannu tando a su matessi tempus ondrat a una persone emmo, ma finas a un‘istitutzione autònoma e democràtica sa “Generalitat” e, si podet nàrrere,. In fines a unu pòpulu intreu puru chi est lumera e esempru virtudosu de amparu de sa limba pro sos àteros pòpulos de su mediterraneu, de s’Europa e de su mundu.
Damus tando unu donu de virtude a Francesc Xavier Vila i Moreno in su cumbichimentu chi l’istrinamus a una persone giusta pro una càusa pretzisa e chi cumpartzimus finas nois.
S’apuntamentu est pro chie cheret lòmpere a sa tzerimònia cuncordada dae su CREI ACLI chenàbura su 2 de su mese de ladàmine in sa sala de Sa Manifatura Tabacos in Casteddu arburada Reina Margherida 33, a sas 7 de sero finas a trigadiu.
Nos bidimus in ie.
Giuseppe Pepe Coròngiu
La foto è stata presa dal sito della Generalitat de Catalunya https://govern.cat/gov/consell-executiu/262/conseller-politica-linguistica










